Skip to main content

Few-shot va Chain-of-Thought

Few-shot va CoT

Asosiy tamoyillarni o'zlashtirgach — ikkita kuchli texnika qoladi: modelga misol ko'rsatish (few-shot) va ovoz chiqarib o'ylashga majburlash (chain-of-thought). Ular murakkab, aniqlik talab qiladigan vazifalarda javob sifatini sezilarli oshiradi.

Zero-shot vs few-shot​

  • Zero-shot — misolsiz, faqat ko'rsatma. Oddiy vazifalarga yetarli.
  • Few-shot — bir necha "kirish → chiqish" namunasi. Model namunadan formatni va uslubni o'rganadi.

Few-shot — qachon va qanday​

Format aniq bo'lishi kerak bo'lganda yoki vazifa noodatiy bo'lganda — misol bering.

Sharhlarni hissiyot bo'yicha belgila.

Sharh: "Mahsulot zo'r!"
Hissiyot: ijobiy

Sharh: "Yetkazib berish kechikdi, xafa bo'ldim"
Hissiyot: salbiy

Sharh: "Narxi o'rtacha, sifati ham"
Hissiyot: neytral

Sharh: "Bu eng yaxshi xarid bo'ldi"
Hissiyot:

Model oxirgi qatorni namunaga qarab to'ldiradi. 2-5 misol odatda yetarli.

Yaxshi few-shot qoidalari​

  • Xilma-xil misol — barcha holatlarni qamrab oling (ijobiy, salbiy, chegaraviy)
  • Bir xil format — har misol bir xil tuzilmada
  • Toza misol — namunadagi xato → modelda xato
  • Muvozanat — bitta sinfdan ko'p misol bermang (model shunga og'adi)

Chain-of-Thought (CoT) — fikrlash zanjiri​

Murakkab vazifada model darrov javob bersa — ko'pincha adashadi. "Qadam-baqadam o'yla" desangiz — fikrlashni yoyadi va aniqlik oshadi.

❌ "13 × 17 nechi?" → ba'zan xato

✅ "13 × 17 nechi? Qadam-baqadam hisobla."
   → 13 × 17 = 13 × 10 + 13 × 7
   → = 130 + 91
   → = 221

CoT yaxshi ishlaydigan vazifalar:

  • Matematik/mantiqiy masalalar
  • Ko'p bosqichli tahlil
  • Kod debug ("avval muammoni aniqla, keyin tuzat")
  • Qaror qabul qilish (variantlarni taqqoslash)

Zamonaviy modellarda CoT​

Yangi "reasoning" modellar (Claude reasoning, o-seriya) ichki CoT'ni o'zi qiladi. Ularda "qadam-baqadam o'yla" deyish shart emas — model o'zi fikrlaydi. Lekin oddiy modellar uchun bu hali ham kuchli vosita.

Few-shot + CoT — birga​

Eng kuchli kombinatsiya: misolda ham fikrlashni ko'rsating.

Savol: Do'konda 3 ta olma 6000 so'm. 5 ta olma nechi?
Yechim: 1 ta olma = 6000 / 3 = 2000 so'm.
        5 ta = 2000 × 5 = 10000 so'm.
Javob: 10000 so'm.

Savol: 4 ta daftar 12000 so'm. 7 ta daftar nechi?
Yechim:

Model namunadagi fikrlash uslubini takrorlaydi.

Boshqa foydali patternlar​

  • Self-consistency — bir savolni bir necha marta so'rab, ko'pchilik javobni olish (aniqlik kritik bo'lsa)
  • Rolni berish — "Sen tajribali buxgaltersan" — kontekstni toraytiradi
  • Bo'lib tashlash — katta vazifani kichik promptlarga bo'lish (har biri bitta qadam)
  • Tekshirish so'rovi — "Javobingni qayta tekshir, xato bormi?"

Anti-paternlar​

  • Ortiqcha misol: 20 ta few-shot misol — token isrofi, ba'zan sifat pasayadi. 2-5 yetarli
  • Bir xil misol: hammasi ijobiy → model hamma narsani ijobiy deydi. Xilma-xil bering
  • Reasoning modelga "qadam-baqadam": zamonaviy reasoning model o'zi o'ylaydi — ortiqcha ko'rsatma keraksiz
  • Misolda xato: namunadagi noto'g'ri format yoki javob → model uni takrorlaydi
  • CoT'ni yashirish kerakda ko'rsatish: foydalanuvchiga faqat yakuniy javob kerak bo'lsa — fikrlashni alohida so'rang yoki yashiring

Keyingi qadamlar​